Ik heb het begrepenClose

Deze website maakt gebruik van cookies voor analyse, gepersonaliseerde inhoud en advertenties. Meer weten

In spaar- en TL-lampen spelen edelgassen als neon, krypton en argon een sleutelrol. En die – letterlijk – flitsende elementen bewijzen ook buiten de fluorescentielamp bijzondere diensten.

Ruim een eeuw nadat onder meer Nikola Tesla met fluorescentielampen op de proppen kwam, maken onze spaar- en TL-lampen in essentie nog altijd gebruik van dezelfde vernuftige techniek:

in een buis die aan de binnenzijde is bedekt met een fluorescerende stof en gevuld met een edelgas en kwikdamp onder lage druk, vindt tussen twee elektroden aan weerszijden een gasontlading plaats, waardoor de kwikdamp ultraviolet licht uitzendt; in de fluorescerende laag wordt de UV-straling omgezet in zichtbaar licht.

Naast kwik worden uit afgedankte fluorescentielampen vandaag zeldzame aardmetalen als europium en yttrium teruggewonnen, met technieken die overigens aan de KU Leuven werden ontwikkeld.

De edelgassen, van hun kant – naast argon wordt neon vaak gebruikt voor oranjerood en krypton voor bleek paars licht – vinden hun weg naar tal van bekende en minder bekende toepassingen:

  • argon (39Ar) wordt gebruikt om de ouderdom van grondwater te bepalen
  • hogesnelheidsfotografen gebruiken krypton in hun flitsers
  • het droogpak van duikers wordt soms opgeblazen met argon (als alternatief voor stikstof- of heliumhoudende ademgassen)
  • neon wordt vaak als warmtetransportmedium in koelinstallaties gebruikt
  • argon wordt verwerkt in dubbel glas: tussen de twee glaslagen komen de isolerende eigenschappen goed te pas.

Net als die aardmetalen is ook krypton – niet te verwarren met het fictieve kryptoniet uit de Supermanfilms – behoorlijk kostbaar, terwijl neon en vooral argon veel minder zeldzaam zijn: argon is goed voor 0,00015% van de aardkorst en daarmee 500 keer couranter dan neon en zelfs dubbel zo overvloedig aanwezig als waterdamp.

Met spaarlampen of TL-buizen die je wilt afdanken ben je uiteraard welkom in het recyclagepark, maar je kunt ze ook kwijt in je lokale RecyclePunt.

esc